Tăng mạnh mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế
Một trong những chính sách được người nộp thuế quan tâm là việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh theo Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15.
Theo đó, từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế được nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm), thay cho mức 11 triệu đồng/tháng trước đây.
Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc cũng được điều chỉnh tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng, thay cho 4,4 triệu đồng/tháng theo quy định cũ.
Việc điều chỉnh này được đánh giá là phù hợp với biến động giá cả, chi phí sinh hoạt, góp phần giảm áp lực thuế cho người làm công ăn lương, qua đó hỗ trợ tiêu dùng và ổn định đời sống dân cư.
Nâng ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm
Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15 có hiệu lực từ năm 2026 mang đến nhiều thay đổi căn bản trong chính sách thuế đối với cá nhân và hộ kinh doanh.
Theo đó, biểu thuế lũy tiến từng phần được rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, với các mức thuế suất 5%, 10%, 20%, 30% và 35%. Bậc thuế cao nhất 35% áp dụng đối với phần thu nhập tính thuế trên 100 triệu đồng/tháng.
Luật cũng nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm và cho phép trừ mức doanh thu này trước khi tính thuế.
Đối với nhóm hộ, cá nhân có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm, chính thức áp dụng thuế suất 15% trên thu nhập, tương tự mức thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ. Người nộp thuế được lựa chọn phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu hoặc theo thu nhập.
Luật cũng quy định 21 khoản thu nhập được miễn thuế TNCN, qua đó mở rộng diện miễn giảm và tăng tính nhân văn của chính sách thuế.
Xóa bỏ thuế khoán, chuyển sang kê khai đối với hộ kinh doanh
Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong phương thức quản lý thuế.
Theo đó, từ năm 2026, thuế khoán đối với hộ kinh doanh chính thức bị bãi bỏ, thay thế bằng phương thức quản lý dựa trên dữ liệu, hóa đơn điện tử và kê khai.
Luật cũng quy định hộ, cá nhân kinh doanh được phân nhóm theo doanh thu, quy mô và mức độ rủi ro. Mỗi nhóm sẽ áp dụng phương thức quản lý thuế phù hợp, góp phần nâng cao tính minh bạch, công bằng và hạn chế thất thu ngân sách, đồng thời tạo môi trường kinh doanh bình đẳng hơn giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp.
Mở rộng và điều chỉnh chính sách thuế theo hướng định hướng tiêu dùng
Một thay đổi đáng chú ý khác là việc Luật thuế TTĐB số 66/2025/QH15 chính thức có hiệu lực từ 1/1/2026.
Theo đó, nước giải khát theo Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) có hàm lượng đường trên 5g/100 ml được bổ sung vào đối tượng chịu thuế TTĐB.
Chính sách này thể hiện rõ định hướng sử dụng công cụ thuế để điều tiết tiêu dùng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, phù hợp với xu hướng quốc tế. Bên cạnh đó, Luật điều chỉnh phạm vi chịu thuế đối với điều hòa nhiệt độ, áp dụng cho các sản phẩm có công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU, thay cho quy định trước đây.
Luật cũng sửa đổi, làm rõ mô tả một số mặt hàng chịu thuế như thuốc lá, rượu, bia, ô tô, tàu bay… nhằm đồng bộ với pháp luật chuyên ngành, hạn chế vướng mắc trong quá trình thực thi.
Tiếp tục giảm thuế GTGT đến hết năm 2026
Bên cạnh các luật thuế mới, chính sách giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% tiếp tục được áp dụng đến hết ngày 31/12/2026 theo Nghị quyết số 204/2025/QH15 của Quốc hội.
Chính sách này áp dụng đối với hầu hết hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế suất 10%, trừ một số lĩnh vực đặc thù như viễn thông, tài chính – ngân hàng, bảo hiểm, bất động sản.
Việc kéo dài thời gian giảm GTGT được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí, kích thích tiêu dùng và góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong năm 2026.
Phạt đến 70 triệu đồng đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm
Cùng với việc hoàn thiện chính sách thuế, công tác quản lý hóa đơn, chứng từ cũng được siết chặt. Theo Nghị định số 310/2025/NĐ-CP, từ ngày 16/1/2026, hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ sẽ bị xử phạt nghiêm khắc.
Cụ thể, mức phạt từ 50 đến 70 triệu đồng áp dụng đối với hành vi vi phạm từ 100 số hóa đơn trở lên. Quy định này nhằm tăng tính răn đe, hạn chế gian lận thuế và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Miễn lệ phí môn bài, mở rộng ưu đãi cho khu vực kinh tế tư nhân
Theo Điều 10 Nghị quyết số 198/2025/QH15, từ ngày 1/1/2026, doanh nghiệp và hộ kinh doanh chính thức được miễn lệ phí môn bài. Đây là chính sách hỗ trợ trực tiếp, góp phần giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, cùng với một số chính sách miễn thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn trong các trường hợp cụ thể.
Tiếp tục giảm thuế Bảo vệ môi trường đối với xăng dầu trong năm 2026
Theo Nghị quyết số 109/2025/UBTVQH15, mức thuế Bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn tiếp tục được giảm 50% trong năm 2026, tương tự mức áp dụng trong năm 2025 (trừ nhiên liệu bay).
Cụ thể, từ ngày 1/1/2026 đến 31/12/2026, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol) là 2.000 đồng/lít; dầu diesel, dầu mazut, dầu nhờn là 1.000 đồng/lít; dầu hỏa là 600 đồng/lít. Từ năm 2027, mức thuế sẽ quay trở lại theo quy định trước đó nếu không có nghị quyết tiếp tục gia hạn.
(Nguồn tin: Thuế & Hải quan - Chuyên trang của Tạp chí Kinh tế - Tài chính)