Bám sát chủ trương lớn
Năm 2026 đánh dấu giai đoạn tiếp tục triển khai mạnh mẽ các chủ trương lớn của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về đổi mới mô hình tăng trưởng, cải cách thể chế, chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế tư nhân và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Thực hiện chủ trương đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và tạo thuận lợi thương mại; ngành Tài chính và ngành Hải quan đang tiếp tục đẩy mạnh cải cách tổ chức bộ máy, hoàn thiện thể chế và hiện đại hóa phương thức quản lý nhà nước theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Tại Chi cục Hải quan khu vực I, thời gian qua, đơn vị đã triển khai hiệu quả mô hình tổ chức mới theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, dữ liệu số và quản lý rủi ro trong toàn bộ quy trình nghiệp vụ.
Các giải pháp này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn góp phần tạo thuận lợi thương mại, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao năng lực cạnh tranh cho cộng đồng doanh nghiệp.
Song hành với quá trình đó, ngành Hải quan đang bám sát các nghị quyết của Bộ Chính trị, hướng tới mục tiêu chiến lược: Hình thành Hải quan số và Hải quan thông minh vào năm 2030.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh tự động hóa quy trình nghiệp vụ, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành và doanh nghiệp; hướng tới môi trường thông quan minh bạch, chuyên nghiệp, hiện đại và phù hợp với các chuẩn mực quốc tế.
Nhiều giải pháp hướng đến doanh nghiệp
Để đạt được mục tiêu nêu trên, thời gian qua, Chi cục Hải quan khu vực I đã nghiên cứu triển khai hiệu quả nhiều giải pháp phù hợp với quy định hiện hành, thực tiễn quản lý trên địa bàn.
Đó là, số hóa chứng từ hải quan; hệ thống đăng ký kiểm hóa, lấy mẫu và hệ thống tra cứu trạng thái tờ khai kết hợp đánh giá mức độ hài lòng của doanh nghiệp.
Theo đại diện Chi cục Hải quan khu vực I, việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên mang lại nhiều lợi ích thiết thực như rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí in ấn và lưu trữ chứng từ, tăng khả năng tra cứu, giám sát và nâng cao hiệu quả quản lý. Đây cũng là bước đi quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của ngành Hải quan, góp phần tạo thuận lợi thương mại, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phục vụ tốt hơn cộng đồng doanh nghiệp.
Đơn cử như số hóa chứng từ hải quan, đây là quá trình chuyển đổi các chứng từ từ dạng giấy sang dữ liệu điện tử có cấu trúc, cho phép hệ thống máy tính tự động tiếp nhận, lưu trữ, đối chiếu và xử lý thông tin.
Việc số hóa không chỉ dừng ở việc tạo bản scan mà hướng tới hình thành dữ liệu điện tử có khả năng kết nối, khai thác và xử lý tự động.
Giải pháp này được triển khai trên cơ sở các quy định của Luật Giao dịch điện tử, Nghị định 130/2018/NĐ-CP, Thông tư 38/2015/TT-BTC được sửa đổi bổ sung tại thông tư 39/2018/TT-BTC ngày 20/4/2018 và Thông tư số 121/2025/TT-BTC ngày 18/12/2025 của Bộ Tài chính, các văn bản hướng dẫn của ngành Hải quan.
Doanh nghiệp chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực và hợp pháp của các chứng từ điện tử gửi qua hệ thống.
Thực hiện Thông tư 121/2025/TT-BTC, cơ quan Hải quan đã triển khai số hóa 42 loại chứng từ trong hồ sơ hải quan áp dụng thí điểm theo mô hình thông quan tập trung từ 1/6/2026 tại Chi cục Hải quan khu vực III.
Việc áp dụng công nghệ AI/OCR hỗ trợ nhận dạng, trích xuất dữ liệu giúp giảm thời gian nhập liệu, nâng cao độ chính xác và tăng hiệu quả xử lý hồ sơ.
Tiện ích ECUS.AI sử dụng công nghệ AI hỗ trợ doanh nghiệp: Tự động phân tích, số hóa chứng từ và tạo tờ khai hải quan dựa trên các tệp đính kèm của bộ hồ sơ hải quan; hỗ trợ tra cứu và xác định mã số hàng hóa (HS code), đưa ra danh sách HS gợi ý.
Cung cấp công cụ hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu và chế xuất trong việc trao đổi thông tin quản lý nguyên liệu, vật tư, thành phẩm tại kho doanh nghiệp với cơ quan hải quan.
Đối với hệ thống đăng ký kiểm hóa, lấy mẫu, cho phép doanh nghiệp chủ động đăng ký thời gian, địa điểm xuất trình hàng hóa để cơ quan Hải quan bố trí công chức thực hiện kiểm hóa hoặc lấy mẫu.
Hệ thống đồng thời hỗ trợ theo dõi trạng thái xử lý của lô hàng trong toàn bộ quá trình nghiệp vụ, góp phần minh bạch hóa hoạt động kiểm tra thực tế hàng hóa, giảm thời gian chờ đợi và nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp.
Hệ thống tra cứu trạng thái tờ khai và đánh giá mức độ hài lòng của công chức xử lý giúp doanh nghiệp theo dõi tiến độ xử lý tờ khai một cách thuận tiện, nhanh chóng.
Thông qua hệ thống, doanh nghiệp có thể gửi ý kiến phản hồi, đánh giá chất lượng phục vụ của công chức hải quan và đề xuất các giải pháp cải thiện quy trình, thủ tục hành chính. Đây là kênh tương tác quan trọng nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch, nâng cao trách nhiệm công vụ và xây dựng quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp ngày càng hiệu quả.
(Nguồn tin: Thuế Hải quan)