Cẩm nang hướng dẫn

Xử lý lỗi phổ biến tại hồ sơ Giấy chứng nhận và Chứng từ thương mại

Cẩm nang hướng dẫn doanh nghiệp xử lý lỗi phổ biến tại hồ sơ GCN, CTTM | VCCI
Cẩm nang hướng dẫn doanh nghiệp

Xử lý lỗi phổ biến tại hồ sơ Giấy chứng nhận và Chứng từ thương mại

Từ số liệu thực tế 6 tháng đầu năm 2026, VCCI hệ thống hóa 9 nhóm lỗi hay gặp nhất khi doanh nghiệp làm hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận (GCN) và xác nhận Chứng từ thương mại (CTTM), kèm hướng dẫn khắc phục cụ thể để hồ sơ được duyệt ngay từ lần nộp đầu tiên.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, VCCI đã tiếp nhận và xử lý gần 12.000 hồ sơ về cấp GCN và xác nhận CTTM. Bên cạnh phần lớn hồ sơ được cấp/xác nhận thuận lợi, vẫn còn một tỷ lệ đáng kể hồ sơ bị trả về hoặc phải bổ sung nhiều lần, gây lãng phí thời gian, chi phí cho doanh nghiệp và làm chậm nhịp giao hàng.

404
Doanh nghiệp sử dụng dịch vụ GCN
123
Quốc gia / vùng lãnh thổ nhập khẩu
8.036
Bộ GCN đã cấp
3.771
Bộ CTTM đã xác nhận
  • 877 lượt ý kiến từ chối/yêu cầu bổ sung được cán bộ VCCI ghi nhận từ 1/5/2026 đến ngày cập nhật báo cáo — gồm 603 lượt đối với hồ sơ GCN và 274 lượt đối với hồ sơ CTTM.
  • Chỉ 3 nhóm lỗi hàng đầu đã chiếm tới ~72% tổng số lượt từ chối/yêu cầu bổ sung: nội dung chứng nhận sai mẫu, thông tin giữa các chứng từ không thống nhất, và thiếu chứng từ bắt buộc — cho thấy chỉ cần khắc phục 3 điểm này, tỷ lệ đậu hồ sơ ngay lần đầu nộp có thể cải thiện đáng kể.
  • Trong hồ sơ xác nhận CTTM, Invoice chiếm ~53% tổng số bộ được xác nhận, tiếp đến là Packing list, Health Certificate, Phytosanitary Certificate — do đó các lỗi liên quan đến trị giá/nội dung Invoice cần được đặc biệt lưu ý.
Cơ cấu các nhóm lỗi khiến hồ sơ bị từ chối / yêu cầu bổ sung
Tổng 877 lượt ý kiến — GCN: 603, CTTM: 274 (1/5/2026 – nay)
Nội dung chứng nhận sai mẫu (Ô 9 GCN ≠ Ô 13 Đơn / Phụ lục III)
339 (38,7%)
Thông tin giữa các chứng từ không thống nhất
158 (18,0%)
Thiếu chứng từ bắt buộc (Bill, TKX, C/O nhập, Bảng kê, QTSX…)
139 (15,8%)
Thiếu bản / Sai sao y / Chưa ký, đóng dấu chứng từ
81 (9,2%)
Khác / Yêu cầu bổ sung chi tiết
70 (8,0%)
Không đủ cơ sở chứng minh trị giá / nội dung Invoice (Phụ lục IV)
28 (3,2%)
Sai số tham chiếu VCCI / Nơi ký / Ngày ký / Sai năm
18 (2,1%)
Chưa thực hiện yêu cầu của VCCI / Hồ sơ nợ quá hạn
16 (1,8%)
Không thuộc phạm vi cấp (Made in VN, Luồng đỏ, Nội địa, TNTX)
11 (1,3%)
Cấp lại / Sửa đổi sai quy trình (Điều 11)
8 (0,9%)
Người ký / Shipper / Chủ thể không phù hợp
6 (0,7%)
Sai loại hình tờ khai (B11, G23…)
3 (0,3%)

9 nhóm lỗi thường gặp & cách khắc phục

Phân loại từ toàn bộ ý kiến xử lý thực tế, xếp theo thứ tự giảm dần về mức độ phổ biến. Mỗi nhóm nêu rõ mô tả lỗi và hướng dẫn cụ thể để chuẩn bị hồ sơ đúng ngay từ đầu.

1

Nội dung chứng nhận sai mẫu (Ô 9 GCN / Ô 13 Đơn)

Phổ biến nhất

Lỗi thường gặp

  • Khai nội dung tuyên bố ở Ô 9 (GCN) khác với Ô 13 (Đơn đề nghị cấp)
  • In nội dung chứng nhận theo mẫu cũ, không đúng Phụ lục III của Quy chế ban hành kèm Quyết định 466/LĐTM-BTT ngày 20/3/2026
  • Tuyên bố có nguyên liệu Việt Nam trong khi Bảng kê chỉ có nguyên liệu nhập khẩu
  • Tuyên bố công đoạn không đúng với Quy trình sản xuất thực tế
  • Sử dụng cả 2 từ đồng nghĩa trong nội dung tuyên bố (VD: cả "materials" và "goods")

Hướng dẫn khắc phục

  1. Tải mẫu chuẩn theo Phụ lục III tại covcci.com.vn — chỉ dùng mẫu có hiệu lực từ 01/5/2026
  2. Kiểm tra Ô 9 GCN = Ô 13 Đơn từng ký tự, dấu chấm phẩy, xuống dòng. Ưu tiên copy-paste cùng một khối văn bản
  3. Chọn đúng 1 mẫu tuyên bố phù hợp trường hợp; không liệt kê nhiều mẫu cho nhiều loại hàng vào cùng 1 hồ sơ
  4. Đối chiếu với Bảng định mức & Quy trình sản xuất để không tuyên bố sai
  5. Dùng đúng 1 từ trong cặp đồng nghĩa (materials/goods, manufactured/produced…), không in cả hai
2

Thông tin giữa các chứng từ không thống nhất

Lỗi thường gặp

  • Số/ngày Invoice khác Tờ khai xuất; trọng lượng, số lượng, đơn giá không khớp giữa GCN, Đơn, Invoice, Packing list, Bill, Tờ khai xuất
  • Tên nước nhập khẩu ghi khác nhau (VD: "Dubai" và "U.A.E" trên cùng một hồ sơ)
  • Ngày cấp GCN trước ngày Tờ khai xuất
  • Nguồn gốc hàng khai trên Ô 9 GCN khác nguồn gốc trên tờ khai xuất

Hướng dẫn khắc phục

  1. Trước khi nộp, lập bảng đối chiếu chéo (checklist) 6 chỉ tiêu: số & ngày Invoice, số & ngày Bill, số & ngày TKX, trọng lượng (GW/NW), số lượng, trị giá — đảm bảo khớp tuyệt đối trên mọi chứng từ
  2. Kiểm tra ngày cấp GCN > ngày TKX (VCCI chỉ cấp cho lô đã xuất khẩu, không quá 12 tháng)
  3. Thống nhất tên nước nhập khẩu (dùng tên đầy đủ hoặc mã ISO nhất quán trên GCN, Đơn, Invoice)
  4. Nếu có sửa/đổi chứng từ hải quan, bổ sung "Bản xác nhận nội dung khai sửa đổi bổ sung" của Hải quan
  5. Với Invoice bên thứ 3 / hợp đồng 3–4 bên: chuẩn bị sẵn hợp đồng để chứng minh trị giá và mối quan hệ
3

Thiếu chứng từ bắt buộc

Lỗi thường gặp

Thường thiếu một hoặc nhiều tài liệu: Bill of Lading, Tờ khai xuất, Tờ khai nhập nguyên liệu (TKN), C/O nhập khẩu bản gốc (khi tuyên bố nguyên liệu có xuất xứ), Quy trình sản xuất (QTSX), Bản định mức, Hợp đồng ủy thác xuất khẩu, Công văn giải trình, chứng từ chứng minh nhà xưởng/công đoạn gia công.

Hướng dẫn khắc phục

  1. Chuẩn bị đủ bộ hồ sơ trước khi nộp: Đơn đề nghị + GCN + Invoice + Packing list + Bill + Tờ khai xuất + Tờ khai nhập & C/O nhập (nếu áp dụng) + QTSX + Định mức
  2. Với hàng gia công/sản xuất tại VN từ nguyên liệu nhập: QTSX phải mô tả rõ từng công đoạn khớp với công đoạn tuyên bố trên GCN và các chứng từ kèm theo
  3. Khi tuyên bố nguyên liệu có xuất xứ nước ngoài: bắt buộc có C/O nhập khẩu hoặc chứng thư tương đương của cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu
  4. Nếu Shipper trên Bill ≠ tên công ty xin cấp: cung cấp hợp đồng ủy thác xuất khẩu hoặc hợp đồng vận chuyển thuê ngoài (Phụ lục IV)
  5. Loại bỏ các file không liên quan khỏi hồ sơ để tránh gây nhiễu cho cán bộ xử lý
4

Thiếu bản / Sai sao y / Chưa ký, đóng dấu

~22% yêu cầu bổ sung CTTM

Lỗi thường gặp

Nộp thiếu số bản chứng từ theo quy định (ít nhất 4 bản đối với CTTM để VCCI lưu 2 bản); Đơn đề nghị chưa ký/đóng dấu; chứng từ photo chưa đóng dấu "Sao y bản chính"; ký, đóng dấu sai vị trí trên GCN (không phải Ô 9); đóng dấu giáp lai thiếu; chứng từ điện tử chưa in và ký trực tiếp.

Hướng dẫn khắc phục

  1. Chuẩn bị đủ số bản theo Điều 8 Quy chế: GCN 01 bản gốc + ≥3 bản copy; CTTM ≥4 bản (01 gốc + 03 sao có ký, đóng dấu; VCCI lưu 02 bản)
  2. Ký, đóng dấu đúng vị trí Ô 9 của GCN; các bản copy phải đóng dấu sao y đầy đủ; chứng từ nhiều trang phải đóng dấu giáp lai
  3. Với chứng từ điện tử (không có bản chính giấy): in 4 bản → ký trực tiếp, đóng dấu 4 bản
  4. Kiểm tra người ký đúng là người đã đăng ký chữ ký/con dấu với VCCI; nếu không phải người đại diện pháp luật, bổ sung Quyết định ủy quyền
  5. Không sửa tay hồ sơ — nếu có chỉnh sửa phải in lại toàn bộ
5

Không đủ cơ sở chứng minh trị giá / nội dung Invoice

Lỗi thường gặp

Trị giá trên Invoice khai xác nhận khác trị giá trên Tờ khai xuất/khai báo (do có tiền trả trước, phí vận chuyển, chi phí bên thứ 3…) nhưng doanh nghiệp không cung cấp chứng từ giải trình như phiếu báo Có ngân hàng, hợp đồng vận chuyển, hợp đồng 3–4 bên, thỏa thuận giá bán bên thứ 3.

Hướng dẫn khắc phục

  1. Nếu Invoice có tiền trả trước: đính kèm phiếu báo Có ngân hàng, chứng từ thanh toán trước
  2. Nếu Invoice có phí vận chuyển/dịch vụ khác khai báo hải quan: đính kèm hợp đồng vận chuyển, hóa đơn dịch vụ tương ứng
  3. Với Invoice bên thứ 3 hoặc chuỗi 3–4 bên: nộp đủ chuỗi hợp đồng & xác nhận thỏa thuận giá (theo Phụ lục IV)
  4. Đối chiếu tỷ giá & đơn vị tiền tệ đã khai; giải trình sự chênh lệch trong công văn kèm theo
6

Sai số tham chiếu của VCCI / Nơi ký / Ngày ký / Sai năm

Lỗi thường gặp

Doanh nghiệp không in hoặc in sai số tham chiếu của VCCI (code/ref./no.), nơi ký, ngày ký lên chứng từ cần xác nhận; hoặc in nhầm năm 2025 thay vì 2026.

Hướng dẫn khắc phục

  1. Sau khi được cấp số tham chiếu, in bổ sung 3 thông tin lên chứng từ CTTM: VCCI code/ref./no.; nơi ký (VD: Ho Chi Minh City); ngày ký (đúng năm hiện hành)
  2. In nội dung xác nhận đúng mẫu Phụ lục IIIB: "Based on documents and declaration of enterprises, VCCI hereby certifies that Document [tên] no… dated… is presented by [tên công ty] without any liability on our part."
  3. In nội dung này ở mặt sau chứng từ cần xác nhận và giáp lai nếu chứng từ có nhiều trang, không in ra 1 trang giấy riêng
7

Chưa thực hiện yêu cầu của VCCI / Hồ sơ nợ quá hạn

Lỗi thường gặp

VCCI đã có ý kiến yêu cầu bổ sung nhưng doanh nghiệp chưa thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ; chứng từ đã cấp bị nợ quá hạn hoàn trả; nộp hồ sơ mới khi chưa xử lý xong hồ sơ cũ.

Hướng dẫn khắc phục

  1. Đọc kỹ toàn bộ ý kiến của VCCI trên hệ thống COVCCI (mỗi ý kiến có thể gồm nhiều nội dung)
  2. Thực hiện từng gạch đầu dòng và nếu cần, có công văn phản hồi nêu rõ đã sửa/bổ sung từng nội dung như thế nào
  3. Trước khi nộp bộ hồ sơ mới, kiểm tra và hoàn trả các bản GCN/CTTM đã cấp trước đó (nếu có yêu cầu thu hồi)
8

Hồ sơ không thuộc phạm vi cấp

Lỗi thường gặp

VCCI không cấp GCN trong các trường hợp: hàng luồng đỏ (mã 3) có kèm cụm từ khẳng định xuất xứ như "Made in Vietnam" mà không có C/O đối với nội dung xác nhận công đoạn gia công; tạm nhập – tái xuất nguyên trạng có ghi "Made in Vietnam"; mua bán nội địa; lô hàng chưa thông quan; lô hàng đã xuất khẩu quá 12 tháng.

Hướng dẫn khắc phục

  1. Trước khi lập hồ sơ, đối chiếu Điều 7, Điều 8 Quy chế để xác định lô hàng có thuộc phạm vi được cấp/xác nhận hay không
  2. Với hàng luồng đỏ hoặc tạm nhập tái xuất: loại bỏ các cụm từ khẳng định xuất xứ trên toàn bộ chứng từ đính kèm; nếu có "Made in Vietnam" phải xuất trình được C/O
  3. Chỉ đề nghị cấp khi lô hàng đã xuất khẩu & không quá 12 tháng kể từ ngày xếp lên phương tiện vận chuyển
9

Cấp lại / Sửa đổi sai quy trình (Điều 11)

Lỗi thường gặp

Doanh nghiệp xin sửa đổi/cấp lại nhưng không nộp lại toàn bộ bản gốc (ORIGINAL) và các bản sao (COPY) đã được cấp trước đó để VCCI thu hồi; không kèm công văn nêu lý do.

Hướng dẫn khắc phục

  1. Nộp lại toàn bộ bộ chứng từ đã cấp (ORIGINAL + COPY) để VCCI thu hồi
  2. Kèm công văn nêu rõ lý do sửa đổi/cấp lại (VD: khách hàng yêu cầu điều chỉnh, sửa lỗi đánh máy…) và tài liệu chứng minh nếu có
  3. Bản sửa đổi/cấp lại sẽ mang số tham chiếu mới & ngày cấp mới

10 điểm kiểm tra bắt buộc trước khi nộp hồ sơ

Rà soát đủ 10 điểm dưới đây để hồ sơ được cấp/xác nhận ngay từ lần nộp đầu tiên.

1
Dùng mẫu mới: Tải và sử dụng mẫu tuyên bố/xác nhận theo Phụ lục III hiệu lực từ 01/5/2026, không dùng mẫu cũ.
2
Khớp Ô 9 GCN với Ô 13 Đơn: Đối chiếu từng ký tự — nên copy-paste cùng khối văn bản.
3
Đối chiếu chéo 6 chỉ tiêu: số/ngày Invoice, Bill, TKX, trọng lượng GW/NW, số lượng, trị giá giữa tất cả chứng từ.
4
Đủ số bản theo Điều 8: GCN 01 bản gốc + ≥3 bản copy; CTTM ≥4 bản (01 gốc + 03 sao có ký, đóng dấu).
5
Sao y & đóng dấu đầy đủ: Bản copy phải có dấu "Sao y bản chính"; chứng từ nhiều trang đóng dấu giáp lai.
6
Kiểm tra người ký: Người ký & con dấu khớp hồ sơ đăng ký với VCCI; không sửa tay hồ sơ.
7
Chuẩn bị đủ chứng từ: Bill, TKX, TKN, C/O nhập (nếu có), QTSX, Bản định mức, Hợp đồng ủy thác (nếu Shipper ≠ tên DN).
8
Đối chiếu phạm vi cấp (Điều 7 & 8): Lô hàng đã xuất khẩu, không quá 12 tháng kể từ ngày mở tờ khai xuất.
9
In đủ số tham chiếu VCCI, nơi ký, ngày ký lên chứng từ CTTM sau khi được cấp số; in ở mặt sau, giáp lai nếu nhiều trang.
10
Phản hồi đầy đủ ý kiến của VCCI: bằng công văn nếu phức tạp; nộp lại toàn bộ bản gốc & copy nếu xin cấp lại/sửa đổi (Điều 11).

Cần tư vấn thêm?

Trực tiếp tại VCCI ↗

Liên hệ Ban Pháp chế VCCI hoặc Chi nhánh VCCI nơi tiếp nhận hồ sơ để được tư vấn cụ thể cho từng bộ hồ sơ.

Nhóm Zalo VCCI Hà Nội ↗

Quét mã QR hoặc bấm tiêu đề để tham gia nhóm — trao đổi thông tin, cập nhật quy định và được hỗ trợ nhanh chóng.

QR code nhóm Zalo VCCI Hà Nội

(Nguồn tin: )